«هیچ کس بدرستی نمیداند که کوچ بزرگ آریاییان از زادگاه شان به گوشه وکنارجهان ازکی آغازشد! همین اندازه دانیم ؛

نیاکان آریایی ما ، آن شاخه کهن که به دشت سبز و خرم ایران کنونی رسید ، این دشت را شایسته ی زیستن دیدند و کوله

بار زمین هشتند ، سه بخش شدند :

گروهی با رسیدن به این دشت پهناور و دیدن سبزی و خرمی ، همان جا ماندگار شدند و در بخشی از ایران بزرگ جای

گرفتند و ماندند که از آن"خراسان بزرگ" یا "سرزمین پارت" یاد میشود و این خانواده ی "پارتیان" یا " اشکانیان" از

آریاییان کوچنده بودند که نام خانوادگی خود را ، بر آن بخش از خاک جهان و ایران بزرگ نهادند.

شاخه ی دیگری که سرزمینهای میان کرانه ی بخش باختری دریای خزر، کاسپین یا مازندران و دریاچه "چیچست" را

برای زیست برگزیدند وآذربایجان ،کردستان ولرستان امروز را خانه گرفتند ، خانواده"ماد" بودند که نام خود برآن بخش

از جهان نهادند و "سرزمین ماد"ش نامیدند.

شاخه ی بزرگ و نیرومند سوم ، خاندان"پارس"هستند که ازکرانه ی پایین دریای خزر به دل ایران رفتند و تا کرانه ی

دریای پایینی راه پیمودند و با رسیدن به آن دریا ، نام خانوادگی خود ، بر آن آب های گرم نهادند و" دریای پارس"اش

خواندند و در بخش های میانی و پایینی ایران کنونی روزگار گذراندند وبه آن "پارس" گفتند.

...پادشاهان ماد ، ایرانیان سرفرازی هستند که پادشاهی سرگذشتی و پیگیر را گرداگرد 2700 سال پیش ، پایه نهادند و

"دیا اکو"نخستین شهریار ماد بود و از این روی در زبان مردم"تاریخ سه هزار ساله" مانده است.

ایران 2500 ساله

این ایران را ازکودکان دبستانی دیروزگرفته تا استادانی که پیرامون دوهزاروپانصد سال شاهنشاهی ایران سخن میگفتند

و پژوهش داشتند ، می شناختند و جهان نیز کم کم داشت با ایران کهن آشنا میشد که دوهزار و پانصد سال پیش ، نه تنها

شهرنشین بوده که شهری گری را به "اوگ" یا اوج رسانده ، پرارج ترین روش کشورداری را زیر نام "شاهنشاهی"پایه

نهادند و سرباز سر فرازش ، به گوشه و کنارجهان رفته و آزادی به جهان و جهانیان ارزانی داشته است...و این زمان ،

هنگامی است که "کوروش بزرگ" پایه گذار شاهنشاهی ایران ، به خواست مردو گرفتار و در بند بابل ، برای رهانیدن

آنان و یا رهایی بخشی مردم گرفتار و دربند ، به دیواره ی بابل رسید و مردم با شناختی که از او داشتند ، درها گشودند

و شاهنشاه کوروش بی آنکه خونریزی کند ، به بابل درآمد ، گرفتاران وبندیان را آزاد ساخت ، به بازسازی نیایشگاه ها

پرداخت و فرمان آزادی مردمان داد.

فرمانی که بر"گل نوشته"ای هنوز زنده هست و در گنج خانه ای در لندن نگاهداری میشود.

...یهودیان در نامه ی آسمانی شان(منظور تورات کتاب مقدس یهودان)، نشانی از کوروش هخامنشی ، شاهنشاه زمینیان

دارند که رهایی بخش Messias)) ، خوانده شده است.

پیدایی زمان ( دمان)

زمان واژه ای است پارسی نه تازی. در آغاز"دمان" بود و تازیان در واؤگان خود ، زمان شده اش را کار بردند.

دمان روی هم "دم"هاست که بیگمان ساده ترین یگان واحد سنجش زمان به شمار میرود. چه ، دم و بازدم جانداران ،

به ویژه مردمان است که پیدایی زمان را چهره می بخشد....

زمان ، یگان اش دم است و بخش ناپذیر! و یگان های زمانی عبارتند از :

آن ، دم ، دم وبازدم ، گاه یا پگاه یا شامگاه ، تسو یا ساعت ، پاس یا دوساعت، شب ، روز، هفته ، ماه ، گاهان یا فصل،

سال ، دهه ، سده ، هزاره.

ماه و روزهای ماه

گروهی بر این اندیشه اند که :

ایرانیان زرتشتی ، هفته ی هفت روزی نداشتند و از دید زمانی ، ماه را به سی روز بخش کرده اند...

در همین ماه سی روزی هم به گونه ای با بخش کوچک نزدیک به هفته ، رو به رو میشویم. زیرا ؛

در ماه های پارسی ، نام 4 روز، برابر با نام خدا است و میگویند ایرانیان زرتشتی ، درآن 4 روز به آرامش و آسایش

می پرداختند. گوشت نمی خوردند یا دست کم جانور نمی کشتند و بدان روزها "نبر" گفته اند.

نام روزهای سی روز

نام روزهای سی روزگانه ی ماههای پارسیان و ایرانیان زرتشتی و ایرانیان"مهری" :

1- اورمزد ، اهورامزدا ، مزدا اهورا (سرور دانا)

2- بهمن (برترین منش نیک)

3- اردی بهشت (برترین "داد" یا غانون نیک)

4- شهریور (برترین شهریاری ایزدی نیک)

5- سپندارمذ (برترین فروتنی نیک و" مهرپاک")

6- خورداد یا خرداد (برترین رسایی یا تکامل نیک)

7- امرداد یا مرداد (برترین جاودانی نیک یا بیمرگی)

8- دی به آذر (آفریدگار)

9- آذر (آتش ، فروغ)

10-آبان (آب ها)

11-خیر یا خور (خورشید)

12-ماه (ماه)

13-تیر (ستاره باران)

14-گوش یا گیوش (گیتی)

15-دی به مهر (آفریدگار)

16-مهر (پیمان و دوستی)

17-سروش (پیام آور راستی و دین)

18-رشن (دادگری)

19-فروردین (فروهرها "نیاکان")

20-ورهرام (پیروزی)

21-رام (آشتی و رامش)

22-باد (باد و هوا)

23-دی به دین (آفریدگار)

24-دین (دیدگاه درونی ، وجدان)

25-ارد (برکت و داده اهورایی)

26-اشتاد (کار با داد و راستی)

27-آسمان (آسمان)

28-زامیاد (زمین)

29-مانتره سپند (سخن اندیشه زا و نماز و گفتار نیک)

30-انا رام (روشنی بی پایان)

(اول ماه و هشتم ماه و پانزدهم ماه و بیست و سوم ماه ، نام روزهای خداوندگار و زمان استراحت و آرامش و آسایش؟!)

هفته در ایران باستان

ایرانیان مهرپرست ، آنان که از ایشان به خورشید پرست و گاه آتش پرست یاد شده ، سر سوی آسمان داشته به شناسایی

نکته های درخشان آسمانی پرداخته ، ستاره شناسی آغازیده اند.

مهریان یا دوستداران مهر، خورشید را نماد آشکار هستی میدانند. چون دست کم؛

هستی را درپناه روشنی خورشید میدیدند. گردش خورشید را شناسایی کردند وبه شناختی راستین ازشب و روز رسیدند.

در کهن گفتار نیاکانی ، روز را ، بیرون کشیده از دل شب می دانند.

پس آنگاه ، هفته داشتند با هفت روز و نام هایی که همه پسوند "شید" یا روشنی (و رنگهای خورشیدی) داشت و بدین

گونه بود:

1- مه شید روز(دوشنبه) به رنگ آبی ماه

2- بهرام شید روز(سه شنبه) به رنگ نارنجی مریخ

3- تیر شید روز(چهارشنبه) به رنگ سرخ عطارد

4- برجیس شید روز(پنجشنبه) به رنگ بنفش مشتری

5- ناهید شید روز (آدینه) به رنگ سبز زهره

6- کیوان شید روز (شنبه) به رنگ نیلی زهل

7- مهر شید روز (یکشنبه) به رنگ زرد خورشید

ماه های سی روزی ایرانی

ایرانیان سال را به دوازده ماه سی روزه بخش کردند و بدان چنین نام نهادند ؛

1- فروردین 2- اردی بهشت 3- خورداد 4- تیر 5- امرداد 6- شهریور

7- مهر 8- آبان 9- آذر 10- دی 11- بهمن 12- اسپند.

در پایان اسپند ، پنج روز وهرچهار سال یک بار، شش روز، به نام "پنجه" و روز فزونی داشتند تا "نوروز" همواره

درآغاز بهار باشد.

گاهشمار (تقویم)

گاهشمار را درست کردند و نوروز درآغاز فروردین(روز اورمزد) جای گرفت.هریک از ماههای ایران "چم"یا معنای

ویژه ای دارد که هنگام بررسی نام روزها ، میتوان با آن آشنا شد.

بازگشت به بنیاد زمان

امروز گاهنامه هایی(تقویم های سالیانه خلق ها) که در دست داریم و ما ایرانیان آگاه ازآن هستیم ، بر بنیاد رویدادهایی

است دینی! چرا ؟!

بهره گیری از باور و پذیرش درونی مردمان(عقاید وآداب و سنن)...

بازگویی انگیزه و چگونگی گاهشمارها

* یهودیان گاهنامه ای دارند با 5761 سال به انگیزه ی آفرینش جهان(مقاله آقای برهان بن یوسف در 1378 نوشته شده)

* زرتشتیان گاهنامه ای 1339 یا 3737 دارند.

* ترسایان(مسیحیان) گاهنامه ای 2001 ساله دارند وآن را"گاهشمار گریکوری" میدانند که درسده چهارم پس از زایش

مسیح هستی یافته است.

* مسلمانان برخوردار از گاهنامه ای با پیشینه 1421 سال هستند که از رفتن پیامبر اسلام از مکه به مدینه میگذرد واین

زمان(تقویم) به روزگارعمر وبه راهنمایی هرمزان ، استاندار سابق خوزستان (زمان ساسانیان) و گرفتار در بند تازیان

مسلمان ، پایه گذاشته شده است وهمه ی پیروان اسلام و قرآن ، با کیش و مذهب های گوناگون آن را پذیرفته اند...

گاهنامه ی ایران کنونی

به روزگار پهلوی یکم (رضاشاه) ، به کار گاهنامه (تقویم) نیز سروسامانی داده شد و سال دیوانی کشور، سال خورشیدی

و بر پایه ی گاهنامه ای است که دانشمند به نام ایران "خیام" همراه با یاران دانشمند خود و به روزگار پادشاهی ملک

شاه سلجوقی (ترکی) پدید آوردند و بدان "گاهشمار جلالی- ملکشاهی" یا "خیامی" گویند و پایه اش بر رفتن پیغمبراسلام

از مکه به مدینه است و از سال 1304 به روزگار نخست وزیری و سردارسپهی رضاشاه بزرگ ، سر دودمان خاندان

پهلوی ، به نام گاهشمار ایرانی پذیرفته شده و بر بنیاد آن ، امسال سال 1379 خورشیدی کوچی(هجری) است.

* گروهی از ایرانیان بر این اندیشه اند که ؛

ارجمندترین رویداد و با ارزش ترین کاری که رخ داده(درکشوری یا مردمی)، میتواند بنیاد یا پایه ی زمانی شود(شروع

تاریخ و گاهنامه)...وچشمگیرترین رویدادی که درسرگذشت شاهنشاهی ایران پدید آمد ، فرمان آزادی مردمان است که ،

کوروش شاهنشاه هخامنشی ، جهان و جهانیان را برخوردار از آن ساخت. هم اکنون 2559 سال، از آن می گذرد.

(همانطوری که گفته شد این مقاله آقای برهان بن یوسف در سال 1378 نوشته شده و امسال که 1385 خورشیدی است از

این مقاله استفاده شده. بنابراین میبایستی چند سالی به این گاهنامه اضافه کرد.)

خداینامه ، کار نامه ، شاهنامه

در رهگذر سرگذشت آشکار کشورمان ، تا پیش از آمدن مسلمانان به ایران و شکست ساسانیان (ایرانیان!) از آنان ، سه

خاندان شاهنشاهی ایرانی داریم : هخامنشیان- پارتیان یا اشکانیان- ساسانیان. که هر کدام روزگاری شاهنشاهی داشتند.

درهمه ی زمان ، سال آزادی جهانی وپایه گذاری شاهنشاهی ایرانی را(ایرانیان گرامی) نگاه میداشتند و هر شاهنشاهی

که بر تخت می نشست ، در گزارش شاهنشاهی اش نوشته میشد که :

"آن شاهنشاه در سال...شاهنشاهی و سال...دودمان ، شاهنشاهی خود را آغاز کرد و تاج بر سر نهاد."

در خداینامه یا کارنامه یا شاهنامه ای او، پس ازکشیدن نگاره ی شاهنشاه (تصویر شاهنشاه) هنگام تاجگذاری ، سپس از

رویدادهای چشمگیر زمان شاهنشاه ، یکی پس از دیگری در آن نوشته میشد و نگارگران ، نگاره ها می کشیدند.

نخستین نگاره ها از آن تاج بر سر نهادن شاهنشاه بود و واپسین نگاره ، کالبد بی جان شاهنشاه را در بستر مرگ نشان

میداد که دفتر یا نامه را با آن می بستند.

...این گونه بود تا زمان به "یزد گرد سوم" واپسین شاهنشاه ایرانی پیش از اسلام رسید.

یزد گرد را ، خداینامه ، کارنامه یا شاهنامه ای بود که با تاجگذاری اش( دراستخرفارس و درآتشکده ای بنام اردشیراول

ودرسال 632 میلادی) آغازشد و دفترپایان نیافته و بسته نشده ، نامه ی زندگی او در هم پیچیده شد و آسیابانی در خراسان

وی را کشت (در651 میلادی معادل 30 قمری) تا مرده ریگ اش خورد!...ازآنجا که پیشینیان ما ، او را واپسین شاهنشاه

خاندان ایرانی ساسانی میدانند ، هنگام تاجگذاری اش را بنیاد زمانی دانستند(632 میلادی) و نام گاهشمارشان ، یزدگردی

(گاهشمار یزد گردی) است و هم اکنون سال 1375 یزد گردی است(معادل 2007 میلادی).

نیاکان سرفرازمان را بزرگ داریم و کاری کنیم که شایسته و در خور فرزندی آنان باشیم.»

عبارات داخل پرانتزاز سایت خانه و خاطره.

با تشکر از آقای برهان بن یوسف. سایت خانه و خاطره اسفند 1385 خورشیدی